Prawo w Nowym Jorku, podobnie jak w innych stanach USA, składa się z różnych dziedzin regulujących życie codzienne mieszkańców, działalność gospodarczą, a także system wymiaru sprawiedliwości. W poniższym artykule omówimy najważniejsze aspekty nowojorskiego prawa.
System Prawny w Nowym Jorku
Konstytucja Stanu Nowy Jork
Konstytucja Stanu Nowy Jork jest fundamentalnym dokumentem prawnym, który reguluje struktury rządowe, prawa i obowiązki obywateli oraz procedury prawne w stanie Nowy Jork. Obecna konstytucja została przyjęta w 1938 roku i od tego czasu była wielokrotnie modyfikowana.
Konstytucja Stanu Nowy Jork składa się z szeregu artykułów, które omawiają różne aspekty funkcjonowania rządu i praw obywatelskich, takich jak opis struktury i funkcjonowania władzy wykonawczej, ustawodawczej i sądowniczej, ale także regulacje dotyczące władzy lokalnej czy finansów publicznych.
Jednym z najważniejszych artykułów jest Deklaracja Praw (Bill of Rights).
Deklaracja Praw stanowi fundament prawny, na którym opiera się całe prawo stanowe w Nowym Jorku. Chroni podstawowe prawa i wolności obywatelskie oraz zapewnia ochronę przed nadużyciami władzy. Jest nieodłącznym elementem systemu prawnego, który kształtuje życie i funkcjonowanie społeczeństwa nowojorskiego.
System Sądowniczy w Nowym Jorku
System sądowniczy w Nowym Jorku obejmuje szeroki zakres sądów, które zajmują się różnorodnymi sprawami, począwszy od cywilnych sporów po sprawy karno-sądowe i sprawy rodzinne. Jest to jeden z najbardziej złożonych i rozbudowanych systemów sądowniczych w Stanach Zjednoczonych.
Sąd Najwyższy Stanu Nowy Jork (New York Court of Appeals)

Źródło: Adobe Stock
Sąd Najwyższy Stanu Nowy Jork to najwyższy organ sądowniczy w stanie Nowy Jork. Organ ten zajmuje się apelacjami z niższych sądów oraz rozstrzyga kwestie dotyczące prawa konstytucyjnego, cywilnego i karnego. Składa się z siedmiu sędziów, którzy są powoływani na 14-letnią kadencję.
Sądy Apelacyjne (Appellate Division)
Stan Nowy Jork podzielony jest na cztery departamenty, z których każdy ma swój własny Sąd Apelacyjny. Sądy Apelacyjne zajmują się apelacjami z niższych sądów znajdujących się w ich rejonie geograficznym. Składają się z paneli sędziowskich, które rozpatrują apelacje w składzie trzech lub więcej sędziów.
Sądy Okręgowe (Supreme Court)
Są to główne sądy stanowe, które zajmują się największą częścią spraw cywilnych i karnych. Każde hrabstwo stanu Nowy Jork ma swój własny Sąd Okręgowy.Sądy Okręgowe są podzielone na różne działy, takie jak Dział Cywilny, Karny, Rodzinny, Handlowy itp.
Sądy Specjalistyczne
W skład systemu sądowniczego wchodzą także specjalistyczne sądy, takie jak Sąd Pracy, Sąd Rodzinny, Sąd ds. Przestępstw Młodocianych, Sąd Handlowy i inne. Każdy z tych sądów zajmuje się konkretnymi typami spraw, zapewniając specjalistyczną wiedzę i podejście do określonych zagadnień prawnych.
Sądy Mniejszej Instancji
Sądy Mniejszej Instancji, znane również jako Sądy Miejskie lub Sądy Rejonowe, zajmują się mniejszymi sporami cywilnymi i niektórymi przestępstwami o niskim stopniu nasilenia. Są to najniższe sądy w hierarchii sądowniczej, gdzie rozpatrują się sprawy takie jak mandaty drogowe, spory o najem czy sprawy o niewielkie wartości finansowe.
Władza ustawodawcza w Nowym Jorku
Władza ustawodawcza w stanie Nowy Jork jest reprezentowana przez dwuizbową legislaturę stanową, czyli Kolegium Ustawodawcze Nowego Jorku (New York State Legislature). Składa się ono z dwóch izb: Senatu Stanowego (New York State Senate) i Zgromadzenia Ogólnego (New York State Assembly). Wspólnie tworzą one i uchwala nowe prawa, nadzorują budżet stanu oraz podejmują decyzje dotyczące polityki publicznej.
Senat Stanowy (New York State Senate)
Senat stanu Nowy Jork składa się z 63 senatorów, reprezentujących poszczególne okręgi wyborcze. Senatorowie są wybierani na dwuletnią kadencję, natomiast przewodniczący Senatu nosi tytuł „Prezydenta Senatu” (President of the Senate) i pełni funkcję przewodniczącego obrad.

Antonio Delgado, obecny Prezydent Stanu Nowy Jork, źródło: www.cityandstateny.com/
Zgromadzenie Ogólne (New York State Assembly)
Drugi człon władzy ustawodawczej nowojorskiego prawa składa się z 150 członków, którzy również wybierani są na 2-letnią kadencję. Przewodniczący Zgromadzenia nosi tytuł „Mówcy Zgromadzenia” (Speaker of the Assembly) i pełni funkcję przewodniczącego obrad.
Władza wykonawcza w Nowym Jorku
Władza wykonawcza w stanie Nowy Jork jest reprezentowana przez gubernatora oraz różne agencje i departamenty rządowe, które odpowiadają za zarządzanie różnymi obszarami administracji publicznej.
Gubernator Stanu Nowy Jork
Gubernator jest najwyższym urzędnikiem wykonawczym w stanie Nowy Jork, wybieranym w wyborach powszechnych na czteroletnią kadencję. Swoją funkcję gubernator może pełnić maksymalnie przez dwie kadencje z rzędu.
Gubernator jest odpowiedzialny za kierowanie administracją stanową, wdrażanie polityki publicznej oraz egzekwowanie przepisów i ustaw uchwalonych przez legislaturę stanową.

Kathy Hochul, Gubernator Stanu Nowy Jork, źródło: www.nytimes.com/
Departamenty i Agencje Rządowe w Nowym Jorku
Stan Nowy Jork ma szeroki zakres agencji i departamentów rządowych, które zajmują się różnymi aspektami administracji publicznej, takimi jak zdrowie, edukacja, transport, środowisko, praca, finanse itp.
Każda agencja lub departament posiada swojego szefa, który jest zazwyczaj mianowany przez gubernatora, oraz zespół pracowników odpowiedzialnych za realizację zadań określonych w prawie.
Prawo Karne w Nowym Jorku
Kodeks Karny Stanu Nowy Jork
Kodeks Karny Stanu Nowy Jork określa różne kategorie przestępstw, od drobnych wykroczeń (misdemeanors) po poważne zbrodnie (felonies), wraz z odpowiednimi karami, które mogą obejmować grzywny, karę więzienia, nadzór kuratorski i inne sankcje.
Kodeks Karny obejmuje również przepisy dotyczące postępowania karnoskarbowego, czyli procedur i zasad, które są stosowane w procesie ścigania i sądzenia osób podejrzanych o popełnienie przestępstw. Obejmuje to m.in. przeszukania, aresztowania, przesłuchania, udział prawników, dochodzenia itp.
Przepisy Specjalne
- Prawo dotyczące narkotyków: Przepisy te określają kary za posiadanie, sprzedaż i produkcję substancji kontrolowanych. Nowy Jork zdekryminalizował posiadanie małych ilości marihuany i ustanowił regulowany rynek dla jej sprzedaży.
- Prawo dotyczące broni: Nowy Jork ma jedne z najostrzejszych przepisów dotyczących posiadania broni palnej w USA, wymagając licencji na posiadanie i noszenie broni oraz wprowadzając zakazy dotyczące broni szturmowej i magazynków o dużej pojemności.
Podsumowanie
Nowy Jork, jako jeden z najważniejszych stanów w USA, często jest liderem w wprowadzaniu nowych regulacji i reform, które mają na celu poprawę życia jego mieszkańców i zapewnienie sprawiedliwości społecznej, a jego prawo jest złożone i obejmuje szeroki zakres dziedzin, od prawa karnego po cywilne, handlowe, pracownicze, mieszkaniowe i ochrony środowiska.
W niniejszym artykule poruszyliśmy tylko kilka zagadnień związanych z prawem w Nowym Jorku.
Więcej informacji można uzyskać m.in. w bibliotece codelibrary.